• info@arka.ir
  • تماس با ما: ۰۲۱۹۱۰۷۰۴۷۶ - ۰۲۱۸۸۸۰۴۹۶۱
  • تهران، خیابان شهید بهشتی، خ پاکستان، کوچه ۴ پلاک ۱۱ واحد ۷

آرشیوها

اخبار و مقالات

1 مارس 2020

۱- نصب سریع CentOS Minimal

CD  مربوط به CentOS Minimal را از مسير زير دانلود كرده و سيستم عامل را با استفاده از آن نصب كنيد.

 

http://repo.boun.edu.tr/centos/6.6/isos/x86_64/CentOS-6.6-x86_64-minimal.iso

 

۲ تنظیمات کارت شبکه و تخصیص دادن IP Address

 

تنظيمات كارت شبكه در فايل etc/sysconfig/network-scripts/ifcfg-eth0/ ذخيره شده است. دستور زير را براي ويرايش اين فايل اجرا كنيد:

نكته:  در محيط vi ، دگمه Insert  براي درج اطلاعات و دگمه Esc جهت خروج از حالت ويرايش و در پائين صفحه  😡 را تايپ كرده تا تغييرات ذخيره شده و خارج شويد.

دستور :

 

vi /etc/sysconfig/network-scripts/ifcfg-eth0

 

محتواي آن بايد به شكل زير باشد:

DEVICE=eth0

HWADDR=<mac adresse>

ONBOOT=yes

BOOTPROTO=static

IPADDR=<eigene ip addresse>

مثال:

DEVICE=eth0

BOOTPROTO=static

HWADDR=00:0C:29:F5:67:21

NM_CONTROLLED=yes

ONBOOT=yes

TYPE=Ethernet

UUID=16bcef6f-426e-4170-b67a-49e1979590f0

IPADDR=192.168.1.10

NETMASK=255.255.255.0

BROADCAST=192.168.1.255

NETWORK=192.168.1.0

IPV6INIT=no

IPV6_AUTOCONF=no

 

به قسمت UUID و HWADDR بدون تغيير باقي بماند

 

نكته: با اجراي دستور زير مي توانيد آي پي را تغيير دهيد. ولي اين تغيير بعد از ريستارت سيستم از بين مي رود

 

ifconfig eth0 192.168.99.14 netmask 255.255.255.0 up

 

۳  تنظیم  DNS

 

فايل etc/resolv.conf/  را ويرايش  و عبارات زیر را به آن اضافه  و فایل را ذخیره  كنيد.

 

vi /etc/resolv.conf

 

محتواي آن بايد به شكل زير باشد:

nameserver 4.2.2.4

nameserver 8.8.8.8

 

۴- تنظیم  Gateway

 

فايل etc/sysconfig/network/ فايل  را ويرايش  و عبارات زیر را به آن اضافه  و فایل را ذخیره  كنيد.

 

vi /etc/sysconfig/network

GATEWAY=<Default Gateway IP Address>

مثال:

GATEWAY=192.168.1.10

 

جهت اعمال تنظيمات داده شده روي كارت شبكه بايد ان را ريست كنيد كه از دستور زير استفاده مي كنيم

 

service network restart

 

۵- تنظیم  Firewall

 

جهت سهولت، ابتدا فايروال لينوكس را غير فعال كرده و سپس از طريق WinSCP ، فايل مربوط به تنظيمات فايروال را ويرايش كرده و در نهايت مجددا فايروال را فعال كنيد.

 

service iptables stop

 

فايل vi/etc/sysconfig/iptables را ويرايش كرده و عبارات زير را به آن اضافه كنيد:

 

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 22 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 25 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 80 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 110 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 143 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 443 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 465 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 993 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 995 -j ACCEPT

-A INPUT -m state –state NEW -m tcp -p tcp –dport 9000 -j ACCEPT

 

عبارات فوق به ترتيب پورتهاي ۲۲ ،۲۵ ،۸۰ ،۱۱۰ ، ۱۴۳ ، ۴۴۳ ،  ۴۶۵ ،۹۹۵ ،۹۹۳ ،۹۰۰۰ را باز مي‌كند.  براي باز كردن ساير پورتها، عبارتي مشابه عبارت فوق را به فايل ياد شده اضافه كنيد.

با دستور زير، فايروال را روشن كنيد:

 

service iptables start

 

 

۶- نصب پکیج های مورد نیاز برای نصب اکسیژن

 

نكته: با دستور  < yum provides <component   مي توان فهميد كه چه چيزهايي بايد نصب شود. مثلا  yum provides  libc.so.6

 

 

دستورات زير را اجرا كنيد:

 

yum -y install glibc-2.12-1.107.el6.i686

yum -y install libgcc-4.4.7-3.el6.i686

yum -y install libstdc++-4.4.7-3.el6.i686

yum install libstdc++.so.6

yum -y install glibc.i686
yum -y install libgcc.i686
yum -y install libstdc++.i686

 

منتظر بمانید تا بصورت اتوماتیک تمامی فایل ها از اینترنت نصب شود.

 

لينوكس به حروف بزرگ و كوچك حساس است. در وارد كردن دستورات، اين نكته را در نظر بگيريد.

vi /etc/sysconfig/clock

ZONE=”Asia/Tehran”

 

ln -sf /usr/share/zoneinfo/Asia/Tehran /etc/localtime

reboot

 

# date –set=”18 APR 2012 15:20:00″

 

 

 نكته :

اين دستور جهت آزاد سازي پورت ۲۵ براي اكسيژن مي باشد

 

service sendmail stop

service postfix stop

chkconfig –del sendmail

chkconfig –del postfix

 

centOS7:

systemctl stop sendmail

systemctl disable sendmail

systemctl stop postfix

systemctl disable postfix

systemctl disable firewalld

systemctl stop firewalld

yum –y remove firewalld

yum -y install wget nc nslokkup unix2dos vixie-cron crontabs telnet

 

راهنمای نصب  CentOS_minimal.pdf

 

 

 

 

29 فوریه 2020

ایمیل‌های مشکوک را بشناسیم!

یکی از انواع رایج حملات فیشینگ، استفاده از ایمیل‌هاست؛ ایمیل‌هایی با ظاهری کاملا عادی ولی جعلی که برای گول زدن و سرقت اطلاعات مهم کاربران ساخته می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با فیشینگ و انواع حملات آن باید به این سوال جواب داد که چطور می‌شود ایمیل‌های فیشینگ را تشخیص داد؟

این ایمیل‌ها معمولا لینک‌هایی دارند که شما را به صفحه‌ای هدایت می‌کند که اطلاعات‌تان را در آن وارد کنید تا به دست سارقان و هکرها برسد.

علی اصغر زارعی – مدرس دانشگاه – در این باره توضیح داد: اولین و مهمترین بخش ایمیل که باید توجه کنید، آدرس فرستنده است.

حتما آن را چک کنید چرا که معمولا  آدرس فرستنده ایمیل‌های مشکوک، کاملا جعلی هستند.

او ادامه داد: باز کردن و خواندن محتوای ایمیل خطری ندارد، ولی حواستان باشد تا قبل از این‌که از واقعی بودن ایمیلی مطمئن نشدید، اصلا روی لینک‌های داخل آن کلیک نکنید.

زیرا با این کار به یک صفحه جعلی هدایت می‌شوید که از شما میخواهد اطلاعات شخصی‌تان را وارد کنید. اگر به آدرس صفحه‌ای که وارد آن می‌شوید دقت نکنید، به راحتی در دام هکرها می‌افتید.

 

ایمیل‌های مشکوک را بشناسیم!

نشانه‌های ایمیل‌های خطرناک؛

این کارشناس تاکید کرد: نشانه دیگر ایمیل‌های فیشینگ، داشتن غلط املایی است زیرا احتمال خیلی کمی وجود دارد که ایمیل‌های شرکتهای معتبری مثل گوگل و فیس‌بوک و غیره غلط املایی داشته باشند. پس متن ایمیل را با دقت بخوانید.

به گفته او نکته مهم دیگر که باید به آن توجه کنید، درخواست‌هایی است که در داخل ایمیل از شما میشود، اگر دیدید اطلاعات خصوصی از شما خواسته شده است.

مطمئن باشید که با یک ایمیل مشکوک رو به رو هستید، چون هیچ کدام از شبکه‌های اجتماعی، سرویسهای ایمیل، بانکها و سایر سازمان‌های معتبر چنین چیزی از شما نمیخواهند.

زارعی تصریح کرد: معمولا در ایمیلهای فیشینگ محتوا را طوری آماده میکنند که شرایط پر استرس برای کاربران ایجاد کنند. مثلا مینویسند که حساب‌تان هک شده و روی این لینک بزنید و پسورد را ریست کنید.

با این کار خیلی راحت پسورد شما را میگیرند و حسابتان را هک میکنند.

او همچنین تصریح کرد: به ضمیمه‌های ایمیل توجه کنید؛ معمولا ایمیلهای فیشینگ فایل‌های مخربی دارند که شما را ترغیب به دانلود آن‌ها میکنند.

حواستان باشد که ظاهر این فایلها خیلی عادی است و درحقیقت چیزی نیستند که شما مشاهده میکنید. اگر به هر دلیلی مورد حمله فیشینگ  قرار گرفتید، خیلی سریع پسورد ایمیلتان را عوض کنید.

این کارشناس خاطر نشان کرد: اگر هم به ایمیل سازمانیتان حمله شد، می‌توانید آن را با واحدIT  سازمانتان در میان بگذارید که پسورد ایمیلتان را عوض کنند.

 

 

 

 

یان سامانه آرکا- نماینده رسمی‌ سیمانتک در ایران و دارای تیم فنی قوی برای راه اندازی امنیت ایمیل سرور SMG

امنیت ایمیل سرور - آرکا

كليه حقوق مادي و معنوي محفوظ و متعلق به شرکت رایان سامانه آرکا می‌باشد.

27 فوریه 2020

اطلاعات اولیه در مورد Archer AX6000

  • مزایا: شبکه بی‌سیم سریع در هر دو استاندارد ۸۰۲٫۱۱ac و ۸۰۲٫۱۱ax – طیف متنوعی از تنظیمات و اتصالات – گزینه‌های قدرتمند مدیریتی با سهولت دسترسی
  • معایب: نمی‌توان آن‌را سریع‌ترین روتر موجود در بازار دانست.

Archer AX6000 یک روتر دو بانده ۸۰۲٫۱۱ax است. پهنای باند بی‌سیم این روتر به لحاظ نظری ۴,۸۰۴ مگابيت در ثانیه در باند رادیویی ۵ گیگاهرتز، به علاوه ۱,۱۴۸ مگابيت در ثانیه روی باند ۲٫۴ گیگاهرتز است. در دنیای واقعی ۹۰ درصد کاربران هیچ‌گاه به چنین سرعتی دست پیدا نمی‌کنند، اما پشتیبانی از فناوری  MU-MIMO به صورت ۸×۸ اجازه می‌دهد تا سرعت انتقال فایل‌ها در یک شبکه وای‌فای کاملا مطلوب باشد.
به لطف هشت درگاه گیگابیت اترنت و یک درگاه ورودی WAN برای پشتیبانی از اتصالات ۲٫۵GbE، روتر آرچر AX6000 به خوبی از اتصالات سیمی پشتیبانی می‌کند. این ویژگی‌ها با یک جفت درگاه USB 3 تکمیل می‌شود که یکی از آن‌ها سوکت USB Type-A استاندارد و دیگری فرمت جدیدتر Type-C است. اگر به دنبال یک روتر ۸۰۲٫۱۱ax میان رده باکیفیت برای محل کار یا خانه هستید، آرچر AX6000 گزینه مناسبی است.

قیمت و رقبای Archer AX6000

روتر Archer AX6000 قیمتی در حدود ۳۰۰ دلار دارد که تقریبا با روتر برجسته  Asus RT-AX88U در یک محدوده قیمت قرار دارد. روتر RT-AX88U ویژگی‌ها و عملکرد بسیار خوبی دارد، اما همان‌گونه که مشاهده خواهید کرد، آرچر قابلیت‌های منحصر به فرد و خاص خود را دارد. روتر دیگری که ارزان‌تر از آرچر است و از استاندارد ۸۰۲٫۱۱ax پشتیبانی کند، روتر ساخت شرکت نت‌گیر است. شاید Nighthawk AX4 سریع‌ترین و پیشرفته‌ترین روتر موجود نباشد، اما با قیمت ۱۶۵ دلاری خود ارزان‌ترین روتر Wi-Fi 6 موجود است. یک مدل میان رده ۲۷۰ دلاری با نام  Nighthawk AX8 وجود دارد که می‌توان آن‌را رقیب
Archer AX6000 دانست.

طراحی و قابلیت‌های Archer AX6000

همانند روترهای Archer قبلی، AX6000 یک طراحی هندسی نامنعطف دارد که پوششی شیک از پلاستیک مشکی مات در بدنه آن استفاده شده است. ابعاد این روتر ۲۶۱٫۲×۲۶۱٫۲×۶۰٫۲ میلی‌متر (بدون در نظر گرفتن هشت آنتن نسبتا بلند که در لبه‌های آن قرار گرفته) است. در بالای آن یک نشان صیقلی و براق وجود دارد که برای نشان دادن وضعیت روتر با رنگ‌های مختلف روشن می‌شود. در مجموع با وجود طراحی ساده و مختصر به سختی می‌توان آن‌را چشم‌نواز خواند.
هشت سوکت کامل گیگابیت اترنت روی این روتر تعبیه شده که سوکت‌های ۲ و ۳ را می‌توان برای ایجاد یک لینک واحد ۲ گیگابیت در ثانیه با یکدیگر تجمیع کرد. درگاه WAN می‌تواند از هر دو استاندارد اترنت و ۲٫۵GbE پشتیبانی کند، هر چند خیلی از خانه‌ها نمی‌توانند از مزایای استاندارد دوم بهره‌مند شوند. اگر چه این روتر به مودم مجهز نیست، اما به خوبی از انواع مختلفی از اتصالات اینترنتی از جمله PPPoE, L2TP و PPTP پشتیبانی می‌کند. حتی گزینه‌ای وجود دارد که در صورت لزوم می‌توانید از آن برای تکثیر یا جعل آدرس مک استفاده کنید.


در کنار روتر یک جفت درگاه USB 3 وجود دارد که اجازه می‌دهند تجهیزات ذخیره‌ساز خارجی را به روتر متصل کنید. شما می‌توانید از طریق DLNA فایل‌های خود را به‌اشتراک بگذارید و فایل‌های ویدویی را استریم کنید. متاسفانه روتر فوق از ویژگی به‌اشتراک‌گذاری چاپگر پشتیبانی نمی‌کند که این موضوع کمی عجیب است. تی‌پی‌لینک در آگهی‌های تبلیغاتی اعلام کرد روتر فوق از یک پردازنده مرکزی چهار هسته ۱٫۸ گیگاهرتز به همراه دو پردازشگر اشتراکی استفاده می‌کند، اما توضیح بیشتری در این زمینه ارائه نکرد و مشخص نکرد منظورش از دو پردازشگر اشتراکی چیست. برای مدیریت AX6000 دو گزینه در اختیار کاربر قرار دارد. کاربر می‌تواند از پرتال وب داخلی دستگاه استفاده کند یا می‌تواند از برنامه Tether این شرکت که برای اندروید و iOS در نظر گرفته شده‌اند برای مدیریت روتر استفاده کند. در حالی که بیشتر برنامه‌هایی که برای مدیریت روترها ارائه شده‌اند ناقص و کند هستند، اما Tether با رابط خوش ساخت خود که بیشتر قابلیت‌هایی که روزانه از آن‌ها استفاده می‌کنید را در معرض دیدتان قرار می‌دهد، عملکرد خیلی خوبی دارد. شما می‌توانید کلاینت‌های متصل به شبکه را مشاهده کنید، اولويت‌بندی تخصیص ترافیک به دستگاه‌ها را تغییر دهید، تنظیمات کنترل والدین را اعمال کنید، شبکه مهمان را پیکربندی کنید و حتی بین حالت روتر و اکسس پوینت جابجا شوید. همچنین یک گزینه اختصاصی وجود دارد که اجازه می‌دهد مجوز مدیریت را برای سایر اعضای خانواده صادر کنید. اعضا خانواده برای بهره‌مندی از قابلیت فوق ابتدا باید یک حساب آنلاین تی‌پی‌لینک بسازند تا بتوانند از قابلیت فوق استفاده کنند. قابلیت ارزنده‌ای که سایر تولیدکنندگان روتر از آن الگوبرداری کرده‌اند.

برای دسترسی به اغلب قابلیت‌های پیشرفته باید به سراغ تنظیمات رابط تحت وب برويد. رابط کاربری تحت وب خوش ساخت و منظم طراحی شده است. زبانه‌ها در سمت چپ پنل اصلی چیده شده‌اند و اجازه می‌دهند از این طریق به انواع مختلفی از تنظیمات دسترسی داشته باشید. در بالای هر کدام از این صفحات امکان انتخاب دو گزینه مقدماتی و پیشرفته وجود دارد که دسترسی به قابلیت‌های استاندارد یا پیشرفته را فراهم می‌کنند.


در حالت پیشرفته انواع مختلفی از ابزارهای مدیریتی که برای رزرو آدرس آی‌پی و پورت فورواردینگ نیاز است در دسترس کاربر قرار دارد. یک ویژگی قابل توجه کنترل همه جانبه QoS است که اجازه می‌دهد اولويت‌ها را به دستگاه‌ها یا انواع مختلف ترافیک اختصاص دهید. یک ابزار نظارتی ترافیک بلادرنگ نیز وجود دارد که می‌توان برای بررسی و مشاهده بلادرنگ دستگاه‌هایی که متصل به شبکه هستند و در حال تبادل اطلاعات هستند از آن استفاده کرد.
TP-Link یک سیستم اختصاصی به‌نام HomeCare نیز دارد که امکانات ضد ويروس و کنترل والدین را فراهم می‌کند. امکانات کنترل والدین تقریبا کامل است و اجازه می‌دهد محتوای وب را بر اساس دسته‌بندی‌های مختلف همچون شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های ممنوعه فیلتر کنید و برای دستگاه‌هایی که اجازه دسترسی دارند مدت زمانی را برای دسترسی به اینترنت مشخص کنید.


قابلیت‌های امنیتی و ضدویروس روتر فوق بر پایه فناوری شرکت ترندمیکرو ‌عمل می‌کنند. ضدویروس روتر به‌طور خودکار هر وب‌سایتی که توسط متخصصان امنیتی ترندمیکرو به عنوان یک سایت مخرب شناسایی شوند را مسدود می‌کند. HomeCare به مدت سه سال رایگان است و بعد از آن برای ادامه استفاده از آن باید اشتراک ماهیانه خریداری کنید.
از دیگر قابلیت‌های ارزشمند این روتر می‌توان به زمانبندی وای‌فای، زمان‌بندی ریبوت خودکار و خاموش بودن پیش‌فرض قابلیت هدایت باند اشاره کرد. خاموش بودن قابلیت هدایت باند به معنای آن است که دیگر نگران گیر کردن کلاینت‌ها روی امواج کم سرعت ۲٫۴ گیگاهرتز نخواهید بود، هر چند در صورت تمایل می‌توانید با یک کلیک ساده باندهای رادیویی را با هم ترکیب کنید.


تی‌پی‌لینک به بهترین شکل روتر فوق را با الکسا و  IFTTT یکپارچه کرده است. درست است که دامنه انجام کارها چندان زیاد نیست، اما عملکرد بهتری نسبت به روترهای مشابه دارد.
شما می‌توانید با استفاده از فرامین صوتی، شبکه مهمان را روشن و خاموش كنيد، سیستم WPS pairing را فعال کنید، آزمایش تست سرعت انجام دهید و اولويت‌بندی وظایف مختلف را از طریق تنظیمات QoS اعمال کنید.

وضعیت عملکرد Archer AX6000

همان‌گونه که اشاره شد Archer AX6000 با سرعت ۴,۸۰۴ مگابيت در ثانیه در باند رادیویی ۵ گیگاهرتز به علاوه ۱,۱۴۸ مگابيت در ثانیه روی باند ۲٫۴ گیگاهرتز هم رده روتر پرسرعت Asus RT-AX88U است، اما تعدد آنتن‌های روتر این امکان را فراهم کرده تا همانند روتر Netgear AX12 بتواند از فناوری ۸×۸ MU-MIMO پشتیبانی کند و از یک پهنای باند عظیم دوبرابری نسبت به دستگاه‌های هم رده خود برخوردار باشد. برای این که بتوان عملکرد این روتر را در دنیای واقعی و در عمل امتحان کرد، چند آزمايش مختلف روی آن صورت گرفته است. Archer AX6000 ابتدا با تنظیمات پیش‌فرض و نصب آخرین میان‌افزار در یک اتاق نشیمن معمولی آزمايش شد. سپس با استفاده از یک لپتاپ Dell Latitude 5490 (مجهز به آداپتور ۲×۲ MIMO Intel AX200 802.11ax) وضعیت اتصال آن به باند ۵ گیگاهرتز و سرعت تبادل اطلاعات برای کپی چند فایل حجیم در اتاق‌های مختلف اندازه‌گیری شد. جدول یک نتایج این آزمايش و مقايسه آن با روتر RT-AX88U را نشان می‌دهد.

سرعت روی استاندارد ۸۰۲٫۱۱ax
(مگابايت در ثانیه)
   آپلود Asus AX88U آپلود TP-Link AX6000 دانلود Asus AX88U دانلود TP-Link AX6000
اتاق نشیمن ۳۹٫۷ ۳۴٫۱ ۷۰٫۵     ۶۰٫۱
بالکن پشتی ۲۴٫۷ ۱۹٫۲ ۵۱٫۶ ۴۴٫۳
اتاق خواب ۲۷٫۸ ۲۶٫۱ ۵۶٫۸ ۵۰٫۵
حمام ۱۶٫۶ ۱۵٫۱ ۳۲٫۶ ۲۶٫۱

جدول ۱

همان‌گونه که مشاهده می‌کنید Archer AX6000 عملکرد خوبی دارد و حتی در دورترین نقاط دسترسی به سرعت دانلود ۱۵ مگابایت را فراهم کرده است. این سرعت تقريبا معادل ۱۲۰Mbits/sec – نزدیک به پنج برابر پهنای باند مورد نیاز برای استریم یک ویدیو با کیفیت ۴K است.

نتیجه‌گیری
Archer AX6000 روتری است که امکانات زیادی ارائه می‌کند. این دستگاه در هر دو استاندارد  ۸۰۲٫۱۱ac و ۸۰۲٫۱۱ax پر سرعت است و تمام پورت‌ها و اتصالات مورد نیاز را در اختیارتان قرار می‌دهد. شما می‌توانید از رابط کاربری تحت وب و اپلیکیشن تلفن هوشمند خوش ساخت به مجموعه‌ای از قابلیت‌ها و تنظیمات دسترسی داشته باشید. بدون شک AX6000 همانند هر روتر ۸۰۲٫۱۱ax دیگری گران‌قيمت است، اما نمی‌توان آن‌را پرچمدار این استاندارد نامگذاری کرد، زیرا رقبای دیگری مثل Asus RT-AX88U دارد که در ۸۰۲٫۱۱ax سریع‌تر است و Netgear Nighthawk AX12 که در اتصالات قدیمی‌تر پیروز میدان است. بنابراین اگر مشتاق هستید که از امکانات فناوری جدید ۸۰۲٫۱۱ax بهره‌مند شوید و هنوز خیلی از تجهیزات سخت‌افزاری شما از این استاندارد پشتیبانی نمی‌کنند، AX6000 می‌تواند یک توازن عالی بین همه کلاینت‌ها برقرار کند

25 فوریه 2020
جهان در انتظار ورود سراسری شبکه‌های بی‌سیم نسل پنجم (۵G) است و همه می‌خواهند تأثیر آن بر اقصاد و دنیای روزمره را مشاهده کنند. با این حال محققان حوزه ارتباطات یک گام به جلو برداشته‌اند و تحقیقات پیرامون شبکه‌های نسل ششم را آغاز کرده‌اند. به‌تازگی یک گردهمایی با حضور ۲۵۰ کارشناس برجسته حوزه مخابرات در فنلاند برگزار شد که هدف بررسی فناوری‌هایی بود که باید در نسل ششم شبکه‌های ارتباطی استفاده شوند. یکی از مهم‌ترین سوالات گردهمایی فوق این بود که اساسا ۶G چیست و چرا به آن نیاز دارید؟ د

کتر آرو پوتو، استاد دانشگاه Oulu فنلاند می‌گوید: «نمی‌دانم ۶G چیست. هیچکس نمی‌داند. برخی از اتفاقات زودتر از زمان پیش‌بینی شده رخ می‌دهند». آقای پوتو در حالی ابراز بی اطلاعی در مورد ۶G می‌کند که همراه با گروهی از متخصصان شرکت نوکیا در یکی از پروژه‌های عظیم ۶G فنلاند حضور دارد و قرار است تا هشت سال آینده نمونه اولیه این پروژه را راه‌اندازی کند. پروژه‌ای که ۲۸۵ میلیون دلار بودجه برای آن تخصیص داده شده است. نکته‌ای که در مورد ۶G وجود دارد این است که دنباله‌رو ۵G است و سعی در کامل‌تر کردن آن دارد.

تأثیرات شبکه‌های بی‌سیم نسل ششم

در حال حاضر ۵G در ابتدای راه اجرایی شدن است و انتظار می‌رود پس از استقرار کامل آن برای سالیان متمادی شاهد حضور ۴G و بهبود قابلیت‌های آن باشیم. هزینه زیرساخت‌های ۵G بیشتر از ۴G است و همین مسئله مانع از آن شده تا اپراتورها راغب به سرمایه‌گذاری روی ۵G شوند، اما به تدریج که هزینه‌ها کاسته شود مشکل فوق حل می‌شود. با پیشرفت محاسبات لبه‌ (edge computing) شاهد حضور دستگاه‌های هوشمند بیشتری خواهیم بود و عملکرد مثبت ۵G در کارخانه‌های هوشمند، دستگاه‌های خودکار و استریم‌های واقعیت مجازی بیشتر خواهد شد. تاثیر گذر از شبکه‌های نسل چهارم به نسل پنجم همانند گذر از نسل دوم به نسل سوم است که کاهش زمان تأخیر و افزایش تعداد کانال‌های ارتباطی و سرعت را به همراه داشت.
پوتو معتقد است ابتدا باید به بررسی این موضوع بپردازیم که شبکه‌های نسل پنجم پاسخگوی چه نیازهایی نیستند و سعی کنیم آن‌ها را در نسل بعدی قرار دهیم. در دنیای شبکه‌های سلولی هدف رسیدن به سرعت و طیف فرکانسی بیشتر است. پیش‌بینی‌های اولیه دلالت بر این موضوع دارند که ۶G قرار است سرعت ۱ ترابایت بر ثانیه را ارائه کند. برای دستیابی به این سرعت، نیاز به انتقال سیگنال‌های بالای ۱ تراهرتز داریم؛ فرکانس‌هایی که برای ۵G عموماً در حد گیگاهرتز هستند. برای استفاده از این طیف فرکانسی به تحقیقات جامعی در خصوص ماهیت فرکانس، معماری‌های محاسباتی جدید، طراحی تراشه‌ها و منابع انرژی نیاز است. خوشبختانه تحقیقات پیرامون این مباحث از مدت‌ها پیش آغاز شده و مقاله‌های متعددی در این زمینه منتشر شده‌اند.
به عقیده برخی از کارشناسان در کنار نسل جدید شبکه‌های ارتباطی، فناوری‌های دیگری نیز پیشرفت خواهند کرد یا شکل استفاده از آن‌ها متحول می‌شود. به‌طور مثال، گوشی‌های هوشمند با ورود ۵G نقش پررنگ‌تری پیدا می‌کنند و از حالت سرگرمی و تفریحی به یک وسیله کاربردی‌تر تبدیل می‌شوند. گوشی‌های هوشمند در بحث اینترنت اشیا، خانه‌های هوشمند و کنترل از راه دور تجهیزات نقش کلیدی پیدا می‌کنند. البته پوتو، معتقد است ۶G دوران گذر از گوشی‌های هوشمند است و تصور می‌کند فناوری‌های کاربردی‌تر دیگری جای آن‌ها را خواهند گرفت که محبوبیت بیشتری نزد مردم پیدا می‌کنند.
پوتو می‌گوید: «روش استفاده از داده‌ها تغییر خواهد کرد. با ورود نسل پنجم شبکه‌های ارتباطی عینک‌های هوشمند، واقعیت مجازی و سایر دستگاه‌ها کاربرد بیشتری پیدا می‌کنند. دستگاه‌های الکترونیکی جدید و روبات‌های انسان‌نمای کارآمدی ساخته می‌شوند. بر مبنای این فرضیه، مردم به جای خرید یک گوشی هوشمند که تنها قادر به انجام کارهای مشخصی است، به سراغ خرید محصولی می‌روند که اجازه می‌دهد یک ساختمان را به‌طور کامل مدیریت کنند و به ساده‌ترین شکل کنترل دقیقی روی دستگاه‌های هوشمند داشته باشند. توسعه هر استاندارد و هر نسلی از شبکه‌های بی‌سیم تقریباً یک دهه طول می‌کشد. پس انتظار داریم شکل‌گیری نسل ششم حدوداً از سال ۲۰۲۰ تا سال ۲۰۲۹ زمان ببرد. پیش‌بینی می‌کنیم تا سال ۲۰۳۵ شبکه‌های ۵G به‌طور کامل فراگیر شده باشند و پس از آن ۶G به شکل محدود به میدان وارد شود.»

 نقشه زمانی سازمان ۳GPP در خصوص استاندرهای مختلف

چالش‌های پیش‌روی ۶G

تولید انرژی و مصرف انرژی چه به لحاظ هزینه و چه به لحاظ نحوه استفاده از مشکلات دستگاه‌های امروزی هستند. وقتی به مصرف گوشی‌های هوشمند دقت می‌کنیم، متوجه می‌شویم که اکثر آن‌ها روزانه به شارژ مجدد نیاز دارند و باید همیشه یک شارژر در دسترس باشد. این یک محدودیت است و با ورود ۶G مشکلات بیشتری هم ایجاد می‌شود. چه راهی وجود دارد تا بتوان با هزینه کم، انرژی لازم برای تبادل داده‌ها فراهم کرد؟ فناوری انتقال بی‌سیم به تدریج در حال فراگیر شدن است و موفقیت‌هایی نیز حاصل شده، اما فراگیری و کاهش هزینه بزرگ‌ترین مانع سد راه این فناوری است. در حال حاضر قیمت یک شارژر بی‌سیم با کیفیت همراه با متعلقات آن حدود ۳۰۰ هزار تومان می‌شود. یکی از اهداف ۵G و ۶G تحقق کامل اینترنت‌اشیا و اتصال دستگاه‌ها به شبکه‌های ارتباطی است. زمانی‌که این‌کار به سرانجام برسد، شاهد افزایش چشم‌گیر نرخ تبادل اطلاعات هستیم و خواسته یا ناخواسته مجبور می‌شویم به سراغ هوش مصنوعی برویم تا بتوانیم استخراج اطلاعات، ایجاد الگوها، پردازش‌های تصویری و در نهایت خودکارسازی وظایف را به بهترین شکل انجام دهیم. دستیابی به چنین سطح از هوشمندسازی و خودکارسازی وظایف عالی است، اما پیاده‌سازی آن کار ساده‌ای نیست.
همان‌گونه که اشاره شد برای تحقق شبکه‌های نسل ششم باید برخی موانع فنی برطرف شوند. یکی از مشکلاتی که باید حل شود و انتظار نمی‌رود در آینده نزدیک راهکار جامعی برای آن ابداع شود ارتباط میان طیف فرکانسی تراهرتزی و خطوط نوری است. استفاده از خطوط فیبر نوری در فاصله طولانی دشواری‌های خود را دارد و طبق ماهیت طیف‌های فرکانسی، زمانی که طول موج کوتاه‌تر می‌شود اشیا، اوضاع جوی و حتی هوای مه‌آلود تأثیرات منفی روی سیگنال‌های انتقالی می‌گذارند. محققان موسسه Karlsruhe اعلام کرده‌اند برخی از این مشکلات را برطرف کرده‌اند و می‌توانند با دو آنتن گیرنده مخصوص، داده‌های روی امواج تراهرتزی را به فیبر نوری انتقال دهند و با موفقیت راهکار خود را روی سرعت ۵۰ گیگابیت بر ثانیه آزمایش کرده‌اند. با این حال همچنان باید مطالعات زیادی روی ماهیت فیزیکی امواج تراهرتزی انجام شود.

چالش تسهیم‌سازی مکانی/فضایی

مالتی‌پلکسینگ مکانی (spatial multiplexing) فناوری است که باید در بازه فرکانسی تراهرتز استفاده شود. مالتی‌پلکسینگ فضایی به مکانی اشاره دارد که سیگنال‌های داده به استریم تبدیل می‌شوند. سپس هر بیت از پهنای باند به‌کار گرفته شده و دومرتبه استفاده مجدد (reuse) می‌شوند تا استفاده بهتر و کارامدتر از پهنای باند صورت گیرد. در واقع با مفهوم reuse امکان استفاده چندباره از طیف فرکانسی فراهم می‌شود. بهبود عملکرد آنتن‌های MIMO در ۶G اجتناب‌ناپذیر است. این آنتن‌ها ویژگی چند مسیری را فراهم می‌کنند. در این روش سیگنال‌ها به جای این‌که در یک مسیر انتقال پیدا کنند، به‌طور همزمان از طریق مسیرهای مختلفی مسیریابی می‌شوند. این کار هم در افزایش داده‌های انتقالی و هم در کیفیت داده دریافتی (یعنی برطرف شدن اختلال‌ها) تأثیر شگرفی دارد. در فرکانس‌های بالا قدرت نفوذ سیگنال‌ها کاهش پیدا می‌کند. این کاهش قدرت در مکان‌های گوناگون، اختلاف زیادی دارد و به‌طور مثال کاهش قدرت در شیشه، ساختمان، هوا و سایر موانع متفاوت است. اگر قرار است از طیف‌های تراهرتزی استفاده شود یا باید تغییراتی در مصالح ساختمانی به وجود آید که دور از انتظار است یا این‌که ۶G باید برای مکان‌های متفاوت از فناوری‌ها و استانداردهای متفاوت استفاده کند.

سخن پایانی
در حالی که به‌نظر می‌رسد تا رسیدن به ۶G زمان زیادی باقی مانده، اما پژوهش‌ها از مدت‌ها قبل آغاز شده‌اند. دولت چین با هدف تسلط بر صنعت ارتباطات تا سال ۲۰۳۰ به سرعت در حال انجام آزمایش‌های مختلف است. شرکت ال‌جی در ماه ژانویه سال ۲۰۱۹ میلادی مرکز تحقیقات ۶G خود در کره جنوبی را تأسیس کرد. با این وجود بازار تجهیزات مصرفی و تولیدکنندگان علاقه بیشتری به ۵G دارند، زیرا بازار پرسودی است و درآمد قابل توجهی عاید آن‌ها می‌کند، به همین دلیل در مقطع فعلی بیشتر سازمان‌ها و شرکت‌ها علاقه‌ای ندارند به سراغ ۶G بروند، اما تلاش برای رسیدن به شبکه‌های نسل ششم از همین حالا آغاز شده است

24 فوریه 2020

همان‌طور که هنر می‌تواند ذهن شما را به طرق مختلف شکل دهد، برنامه‌نویسی کامپیوتر هم می‌تواند روی مغز شما و نوع فکر کردن شما تأثیر بگذارد. احتمالا این تأثیرات به شکلی است که انتظار آن را ندارید.

۱- کدنویسی مدل‌های ذهنی شما را شکل می‌دهد

آیا مهم است که اول از همه چه زبان برنامه‌نویسی را برای یادگیری انتخاب می‌کنید؟ بله!

شاید کمی ناعادلانه باشد. به‌هرحال خیلی از برنامه‌نویسان کار خود را از آموزشگاه‌ها شروع می‌کنند و چندان حق انتخاب ندارند. بعضی‌ها با زبان C شروع می‌کنند. افراد قدیمی‌تر ممکن است با زبان‌هایی مانند فورترن، کوبول یا بیسیک شروع کرده باشند. احتمالا آنهایی که این روزها یادگیری یک زبان برنامه‌نویسی را انتخاب می‌کنند با جاوا یا پایتون شروع می‌کنند.

هیچ شکی نیست که نوع زبان‌های برنامه‌نویسی که برای یادگیری انتخاب می‌کنید نحوه فکر کردن شما را تغییر می‌دهد. یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان کامپیوتر در طول تاریخ به‌نام Edsger Dijkstra در این رابطه گفت:

ابزاری که استفاده می‌کنیم تأثیر بسزایی روی عادت‌ها و در نتیجه توانایی‌های فکری ما می‌گذارند.

وی در ادامه گفت: “استفاده از COBOL ذهن را فلج می‌کند، به‌همین دلیل آموزش آن باید به‌عنوان یک اقدام جنایی شناخته شود.” او در جایی دیگر گفت: “آموزش برنامه‌نویسی خوب به دانش‌آموزانی که تجربه کار با بیسیک را داشته‌اند کار سخت و دشواری است. چون برنامه‌نویسان بالقوه از نظر ذهنی دچار مشکل شده‌اند.”

از یک نظر تمام زبان‌های برنامه‌نویسی به طور مساوی توانایی دارند. پس همه آنها با ماشین تورینگ سازگاری دارند. اما از یک نظر دیگر، خبره شدن در یک زبان می‌تواند منجر به خراب شدن یک زبان دیگر شود. برنامه‌نویسان جاوا و پایتون دو گروه متفاوت از هم هستند که روش‌های کدنویسی آنها به‌طور کل با هم فرق می‌کند.

به‌عبارت دیگر، پارادایم‌ها و اصطلاحات اولین زبان برنامه‌نویسی که یاد می‌گیرید روی نحوه تفکر شما در خصوص ساختمان داده‌ها، الگوریتم‌ها و موارد دیگر تأثیر می‌گذارد و حتی آن را تغییر می‌دهد.

به‌طور کلی می‌توان گفت که وقتی برنامه‌نویسی را به یک روش خاص یاد می‌گیرید به همه مشکلاتی که با آن مواجه می‌شوید با همان روش برخورد می‌کنید.

۲- برنامه‌نویسی به تقویت سلامت مغز کمک می‌کند

بعضی‌ها معتقد هستند که مغز هم یک عضله است و اگر می‌خواهید تندرست بمانید باید آن را ورزش دهید. اما آیا واقعا این حرف درست است؟ و اگر صحت دارد، آیا برنامه‌نویسی را می‌توان یک ورزش ذهنی دانست که روی سلامت مغز تأثیرگذار باشد؟

در تحقیق جامعی که در سال ۱۹۹۱ انجام شد در خصوص تأثیرات برنامه‌نویسی کامپیوتر بر روی نتایج شناختی مطالعه شد و در آخر مشخص شد دانشجویانی که تجربه برنامه‌نویسی کامپیوتر داشتند در تست‌های مربوط به توانایی‌های شناختی از نظر امتیازی ۱۶ درصد بالاتر از آنهایی بودند که دانش برنامه‌نویسی کامپیوتر نداشتند.

تحقیق گسترده‌تری که در سال ۱۹۹۹ انجام شد نشان داد فعالیت‌هایی که فکر را درگیر می‌کند به افراد در مقاومت در برابر زوال شناختی کمک می‌کند. البته به گفته این تحقیق، زوال شناختی می‌تواند منجر به مشارکت کمتر در فعالیت‌های مرتبط با فکر شود.

در سال ۲۰۰۹ تحقیق دیگری انجام شد که بسیار بزرگ‌تر از دو تحقیق قبلی بود. این تحقیق هم به نتایج مشابهی دست پیدا کرد و نشان داد افرادی که فعالیت‌های ذهنی دارند احتمال خطر ابتلا به آلزایمر یا سایر گونه‌های فراموشی در آنها کاهش پیدا می‌کند. فعالیت‌هایی که ذهن را درگیر می‌کند شامل مطالعه، نوشتن، پازل، بازی‌های کارتی و حتی نواختن موسیقی می‌شود.

در آخر، در سال ۲۰۱۳ نتایج تحقیقی منتشر شد که نشان می‌دهد فقط برخی از انواع خاص درگیری‌ها و فعالیت‌های ذهنی می‌تواند منجر به داشتن مغزی فعال‌تر و سرزنده‌تر شود.

برنامه‌نویسی به تقویت سلامت مغز کمک می‌کند

البته باید تحقیقات بیشتری انجام شود اما به‌سختی می‌توان فعالیت ذهنی را متصور شد که نسبت به برنامه‌نویسی پویاتر و با تمرکز بیشتر بر روی یادگیری باشد.

در کنار تمام این موارد، هیچ کدام از این تحقیقات نشان نمی‌دهند که فعالیت‌هایی که فکر را درگیر می‌کند می‌تواند باعث باهوش‌تر شدن یا تواناتر شدن افراد شود. تنها نتیجه واضحی که از آنها حاصل می‌شود این است که فعالیت‌هایی که از نظر شناختی نیاز به توانایی زیاد دارند حداقل می‌توانند سلامت کنونی ذهن شما را افزایش دهند و به‌طور قابل‌توجهی مانع از زوال عقلی شوند.

توجه داشته باشید که هیچ‌وقت برای شروع یادگیری کدنویسی و برنامه‌نویسی دیر نیست. برنامه‌نویسی برای سلامت ذهن شما فوق‌العاده است.

۳- کدنویسی فقط ریاضی و منطق نیست

در سال ۲۰۱۴ تحقیقی مبتنی بر اسکن‌های fMRI انجام شد تا فعالیت مغزی که مشغول برنامه‌نویسی است و تلاش می‌کند تا اسنیپت‌های کد را درک کند مورد بررسی قرار دهد. نتایج این تحقیق نشان داد که ۵ ناحیه مشخص از مغز درگیر درک و شناخت کدها هستند:

– BA 6: ژیروس میانی (توجه، زبان، حافظه در حال کار)

– BA 21: ژیروس میانی موقت (بازیابی حافظه معنایی)

– BA 40: لوبول جداری پایین‌تر (حافظه در حال کار)

– BA 44: ژیروس جلویی پایین‌تر (حافظه در حال کار)

– BA 47: ژیروس جلویی پایین‌تر (زبان، حافظه در حال کار)

پس می‌بینیم که وقتی ذهن در حال کار بر روی کد منبع است از قسمت‌هایی از مغز استفاده می‌کند که معمولا با پردازش زبان، حافظه و توجه در ارتباط است.

بخش‌هایی که در این قسمت‌ها دیده نمی‌شوند نواحی مرتبط با ریاضی و محاسبه هستند. یعنی حتی زمانی‌که مغز در حال تلاش برای درک و فهم اسنیپت‌های کد مانند حلقه‌ها، شرطی‌ها، محاسبات و سایر موارد الگوریتم است خبری از بخش‌های مرتبط با ریاضی و منطق نیست.

کدنویسی فقط ریاضی و منطق نیست

البته، این تحقیق چندان کامل نیست، مسئله‌ای که محققان هم به آن اشاره دارند:

– اسنیپت‌های موجود در این تحقیق کمتر از ۲۰ خط کد و محدود به زمان بودند، یعنی آنقدر قوی نبودند که چالش ایجاد کنند.

– شواهد نشان نمی‌دهند که زبان‌های برنامه‌نویسی مانند زبان‌های خارجی هستند، فقط اینکه همان منطقه از مغز را شامل می‌شوند.

– شرکت‌کنندگان نباید کدهای خودشان را می‌نوشتند، که به احتمال زیاد بخش‌های دیگری از مغز را درگیر می‌کند.

می‌دانیم که برنامه‌نویسان دائما کدهای منبع را بررسی می‌کنند، چه خودشان کد را نوشته باشند و چه کد متعلق به برنامه‌نویس دیگری باشد. از طرف دیگر می‌دانیم که برنامه‌نویسان بیشتر از اینکه مشغول کدنویسی از صفر باشند در حال اصلاح و ویرایش کدها هستند.

پس این تحقیق چندان هم بی‌ثمر نیست. برنامه‌نویسی فقط یک فعالیت مرتبط با بخش چپ مغز نیست.

24 فوریه 2020

تفاوت GPT و MBR

ممکن است بارها هنگام افزودن یک دیسک جدید، سیستم عامل سوال فوق را از شما پرسیده باشد و از شما بخواهد که از بین پارتیشن استایل های GPT و MBR یکی را انتخاب کنید. برای انتخاب صحیح می بایست ابتدا درباره این دو مفهوم اطلاعات کافی داشته باشید.

پیش از استفاده از یک disk جدید باید آن را پارتیشن بندی کنید و MBR و GPT هم دو روش متفاوت برای ذخیره سازی اطلاعات پارتیشن بندی روی یک درایو هستند. این اطلاعات شامل جایی است که یک پارتیشن شروع شده و تمام می‌شود، بنابراین سیستم عامل شما می‌داند که کدام بخش یا سکتور متعلق به کدام پارتیشن است و کدام پارتیشن قابل بوت کردن می‌باشد. به همین دلیل است که باید پیش از ایجاد پارتیشن روی درایو خود یکی از این دو روش را انتخاب نمایید.

MBR یا (Master Boot Record) :

استاندارد MBR نخستین بار در سال ۱۹۸۳ و همراه با DOS 2.0 معرفی شد. این عبارت از سرواژه‌های Master Boot Record گرفته شده است. علت این نام‌گذاری هم آن است که MBR یک بخش ویژه برای بوت است که در ابتدای یک درایو قرار می‌گیرد. این بخش حاوی یک boot loader برای سیستم عامل نصب شده و اطلاعاتی در مورد پارتیشن‌های منطقی درایو است. boot loader هم یک کد کوتاه است که بوت لودر بزرگتر را از یک پارتیشن دیگر روی درایو لود می‌کند. اگر ویندوز شما روی سیستم نصب است بیت‌های نخستین بوت لودر ویندوز در این بخش قرار دارند . به همین دلیل است که در زمان اور رایت ویندوز ممکن است که نیاز به رفع ایرادات MBR پیدا کنید و ویندوز شما بوت نشود.

اگر سیستم عامل شما از نوع لینوکسی است GRUB Boot Loader عمدتا در MBR قرار دارد. استاندارد MBR روی دیسک‌هایی تا ظرفیت دو ترابایت قابل اجرا است و امکان مدیریت دیسک‌هایی با ظرفیت بیش از ۲ ترابایت را ندارد. لازم به ذکر است که استاندارد MBR تنها از ۴ پارتیشن اولیه پشتیبانی می‌کند و در صورت نیاز به تعداد بیشتر لازم است که یکی از پارتیشن‌های خود را تحت عنوان extended partition بسازید و پارتیشن‌های منطقی خود را در داخل آن ایجاد نمایید.

GPT یا (GUID Partition Table) :

استاندارد جدیدی است که به تدریج جای MBR را می‌گیرد. این سیستم محدودیت‌های MBR را ندارد و درایوهای شما می‌توانند به مراتب بزرگ‌تر باشند.  محدودیت ظرفیت آنها نیز به سیستم عامل و سیستم پرونده یا فایل سیستم آنها بستگی دارد. با استفاده از استاندارد GPT می‌توان تعداد نامحدودی پارتیشن را ایجاد نمود. محدودیتی که در اینجا با آن روبرو خواهید بود سیستم عامل شماست . دیگر نیازی به ایجاد پارتیشن از نوع Extended نخواهید داشت.

در دیسک‌های MBR داده‌های مربوط به پارتیشن‌بندی و بوت در یک موقعیت ذخیره می‌شوند و چنانچه این داده‌ها اوررایت یا مخدوش شوند به دردسر بزرگی خواهید افتاد. در مقابل GPT نسخه‌های متعددی از این داده‌ها را روی دیسک ذخیره می‌کند و به همین دلیل اطمینان‌پذیری بالاتری داشته و در صورت وارد آمدن آسیب به دیسک می‌توان آنها را بازیابی کرد. اما در سیستم MBR هیج راهی برای تشخیص اینکه به داده‌های سیستم آسیب رسیده است یا خیر وجود ندارد و تنها در زمان بوت شدن سیستم متوجه می‌شوید که سیستم با مشکل روبروست و پارتیشن‌های درایو شما ناپدید شده‌اند.

مهم ترین تفاوت GPT و MBR :

MBR حداکثر ۴ پارتیشن PRIMARY را ساپورت می کند اما GPT تا ۱۲۸ پارتیشن PRIMARY را ساپورت می کند.
MBR حداکثر ۲ ترابایت فضا را ساپورت می کند اما GPT تا ۱۹ میلیون ترابایت فضا را ساپورت می کند.
MBR بحث REDUNDANCY ندارد اما GPT دارد.

شرکت رایان سامانه آرکا ارایه دهنده راهکارهای شبکه و امنیت