• info@arka.ir
  • تماس با ما: ۰۲۱۹۱۰۷۰۴۷۶ - ۰۲۱۸۸۸۰۴۹۶۱
  • تهران، خیابان شهید بهشتی، خ پاکستان، کوچه ۴ پلاک ۱۱ واحد ۷
21 ژوئن 2021

از مهم‌ترین عوامل گرفتار شدن کاربران در دام مجرمان سایبری، آشنایی نداشتن آنها با تهدیدات و آسیب‌های فضای مجازی است و از این رو، توجه به محورهای امنیت سایبری ضرورت امروز کاربران محسوب می‌شود.

به گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، با در دسترس قرار گرفتن ابزارهایی چون وب‌سایت‌ها، بانکداری الکترونیک، شبکه‌های اجتماعی، بدیهی است که فضای سایبر، قابلیت‌ها و امکانات شگفت‌انگیزی به وجود آورده است. اما همانند دیگر عناصر زندگی اجتماعی، این حوزه نیز از گزند سوءاستفاده و جرم، در امان نمانده است. فضای مجازی محدود به زمان و مکان نیست و محدودیت‌های انجام جرم در محیط فیزیکی را ندارد که این امر موجب شده از بروز جرائم نوین در امان نباشد.

امنیت سایبری دارای ابعاد مختلفی است که توجه به آنها می‌تواند به طور کلی امنیت کاربران را تضمین کرده و از آنها در برابر مخاطرات موجود در فضای سایبر محافظت کرده و این موضوع با بهره‌گیری از ابزارها و امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و با رعایت دستورالعمل‌ها و خط مشی سایبری میسر خواهد شد.

پلیس فتا هشدار می‌دهد که بررسی روند وقوع جرایم سایبری نشان‌گر این موضوع است که کاربرانی طعمه جرایم سایبری می‌شوند که به محورهای امنیت سایبری توجه نداشته و تدابیر لازم در این خصوص را رعایت نمی‌کنند.

از طرفی هم‌اکنون نشست‌های اطلاعاتی که در کشور رخ می‌دهد بیشتر مربوط به آسیب‌پذیری از سهل‌انگاری‌های کوچکی است که با آموزش قابل پیشگیری خواهد بود. این در حالی است که در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور نیازمند قوانین جدی و به روز هستیم و این خلأ قانونی در حوزه امنیت سایبری نیز به مراتب پررنگ‌تر است.

کاربران برای حفظ امنیت خود در فضای مجازی، باید در ابتدا محورهای امنیت سایبری را خوب بشناسند و سپس نکات لازم در جهت تامین امنیت دستگاه‌ها را با بازبینی تنظیمات امنیتی و حریم خصوصی و محافظت از داده‌ها با رعایت اصول نگهداری و اشتراک‌گذاری اطلاعات شخصی و توجه به نکات مهم در انجام تراکنش‌های بانکی، در حین استفاده از فضای مجازی مد نظر قرار دهند

18 آوریل 2021
با ایجاد زیرساخت‌های لازم و اتصال سامانه نماد اعتماد الکترونیکی به شرکت ملی پست از سیستم برخط احراز نشانی کسب‌‌وکارهای اینترنتی بهره‌برداری شد.

به گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، این سامانه در اجرای تکالیف موضوع ماده ۳۳ قانون تجارت الکترونیکی مبنی بر لزوم احراز نشانی فروشندگان کالا و ارائه ‌دهندگان خدمات در مبادلات اینترنتی اجرایی شده است.

احراز نشانی کسب‌‌وکارهای اینترنتی فقط بر اساس اطلاعات پایگاه داده نشانی‌های کشور موجود در سامانه gnaf.post.ir، احراز نشانی کسب‌وکارهای اینترنتی به‌طور مستقیم از طریق شرکت ملی پست و اطمینان از تحقق آن، کاهش زمان ارسال مرسوله پستی حاوی شناسه احراز نشانی به کمتر از ۲۴ ساعت در اقصی نقاط کشور، حذف جابه‌جایی فیزیکی مرسوله‌های پستی از تهران به اقصی نقاط کشور، صرفه‌جویی در زمان و هزینه احراز نشانی برای کسب‌وکارهای اینترنتی به حداقل ممکن و امکان احراز منظم مکان کسب‌وکارهای اینترنتی و کاهش ریسک خرید و فروش اینترنتی، از جمله مزیت‌های این اتصال است.

در این خدمت، شناسه احراز مکان ۶ ‌رقمی منحصر به‌فرد تولیدشده توسط سامانه enamad به صورت سیستمی برای شرکت ملی پست ارسال و پس از آن به صورت برخط بر اساس کدپستی به واحد پستی مربوط در شهرستان مورد نظر ارسال می‌شود.

برپایه این گزارش، پس از آن مرسوله پستی در واحد پستی تولید و در کمتر از یک روز به متقاضی تحویل شود تا از طریق ثبت شناسه در سامانه enamad، نشانی کسب‌وکار اینترنتی احراز شود. طبق برنامه ‌ریزی انجام ‌شده، این فرآیند به صورت منظم طی دوره‌های سه ‌ماهه تکرار خواهد شد.

مرجع : خبرگزاری ايرنا
18 آوریل 2021
در آینده نزدیک میلیاردها نفر از مالکان گوشی‌های هوشمند در جهان خواهند توانست با استفاده از فناوری تشخیص چهره، پرداخت‌های خود را انجام دهند.

به گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، این فناوری همچنین از طریق تبلت‌ها، ساعت‌های هوشمند و غیره در دسترس قرار می‌گیرد تا سرعت و دقت پرداخت‌های آنلاین افزایش یابد. پیش از این فناوری تشخیص چهره برای باز کردن قفل گوشی مورد استفاده قرار گرفته بود، اما به‌زودی از آن برای تأیید و تکمیل روند پرداخت استفاده می‌شود.

این کار از طریق عرضه اپلیکیشن‌های جدید یا به‌طور مستقیم با افزوده شدن امکاناتی به فروشگاه‌ها انجام می‌شود. یافته‌های مؤسسه تحقیقاتی ژونیپر نشان می‌دهد در آینده استفاده از فناوری‌هایی مانند اثرانگشت، کنترل عنبیه و شناسایی صوت برای انجام پرداخت‌های مالی بیشتر می‌شود و تا سال ۲۰۲۵ این فناوری‌ها در اختیار ۹۵ درصد از کاربران گوشی‌های هوشمند در جهان قرار می‌گیرد.

انتظار می‌رود ارزش تراکنش‌های مالی انجام شده با فناوری‌های تشخیص چهره، اثرانگشت، کنترل عنبیه و شناسایی صوت از طریق گوشی تا سال ۲۰۲۵ به سه‌تریلیون دلار برسد. این رقم در سال ۲۰۲۰ تنها ۴۰۴ میلیارد دلار بوده است. بنابراین در آینده‌ای نه چندان دور استفاده از کارت‌های اعتباری و بانکی منسوخ می‌شود و کاربران دیگر برای خرید نیازی به حمل آنها یا پول نقد ندارند و تنها باید گوشی خود را به همراه ببرند. در عین حال نگرانی از سوءاستفاده از این فناوری از طریق ویدئوهای جعل عمیق نیز به‌طور جدی وجود دارد.

مرجع : خبرگزاری مهر
18 آوریل 2021
‫مایکروسافت آخرین به‌روزرسانی را برای ‫آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزارها و سیستم‌عامل‌های این شرکت منتشر کرده است.

گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، مرکز پاسخگویی امنیتی مایکروسافت (MSRC) تمام گزارش‌های آسیب‌پذیری‌های امنیتی موثر بر محصولات و خدمات مایکروسافت را بررسی می‌کند و اطلاعات را به عنوان بخشی از تلاش‌های مداوم برای کمک به مدیریت خطرات امنیتی و کمک به حفاظت از سیستم‌های کاربران فراهم می‌کند. MSRC همراه با همکاران خود و محققان امنیتی در سراسر جهان برای کمک به پیشگیری از وقایع امنیتی و پیشبرد امنیت مایکروسافت فعالیت می‌کند.‬

آسیب‌پذیری‌های چندگانه جدید در محصولات مایکروسافت کشف شده است که شدیدترین آنها می‌توانند باعث اجرای کد دلخواه بر روی سیستم هدف شوند. سوءاستفاده موفقیت‌آمیز از شدیدترین این آسیب‌پذیری‌ها می‌تواند به مهاجمان اجازه دهد کد دلخواه خود را در سیستم قربانی اجرا کنند. بسته به دسترسی‌های داده شده به برنامه، مهاجم می‌تواند اقدام به نصب برنامه، بازدید یا تغییر در اطلاعات موجود یا حتی ایجاد حساب‌های کاربری جدید کند. اگر در تنظیمات و پیکربندی به نکات امنیتی توجه شود، حتی سوءاستفاده از شدیدترین این آسیب‌پذیری‌ها نیز تأثیر کمتری را نسبت به حالت تنظیمات پیش‌فرض خواهد داشت.

به‌روزرسانی‌ امنیتی مایکروسافت در ماه آوریل ۲۰۲۱ محصولات زیر را تحت تاثیر قرار داده است:
• Azure AD Web Sign-in
• Azure DevOps
• Azure Sphere
• Microsoft Edge (Chromium-based)
• Microsoft Exchange Server
• Microsoft Graphics Component
• Microsoft Internet Messaging API
• Microsoft NTFS
• Microsoft Office Excel
• Microsoft Office Outlook
• Microsoft Office SharePoint
• Microsoft Office Word
• Microsoft Windows Codecs Library
• Microsoft Windows Speech
• Open Source Software
• Role: DNS Server
• Role: Hyper-V
• Visual Studio
• Visual Studio Code
• Visual Studio Code – GitHub Pull Requests and Issues Extension
• Visual Studio Code – Kubernetes Tools
• Visual Studio Code – Maven for Java Extension
• Windows Application Compatibility Cache
• Windows AppX Deployment Extensions
• Windows Console Driver
• Windows Diagnostic Hub
• Windows Early Launch Antimalware Driver
• Windows ELAM
• Windows Event Tracing
• Windows Installer
• Windows Kernel
• Windows Media Player
• Windows Network File System
• Windows Overlay Filter
• Windows Portmapping
• Windows Registry
• Windows Remote Procedure Call Runtime
• Windows Resource Manager
• Windows Secure Kernel Mode
• Windows Services and Controller App
• Windows SMB Server
• Windows TCP/IP
• Windows Win۳۲K
• Windows WLAN Auto Config Service

طبق گفته مایکروسافت، هیچ گزارشی مبنی بر بهره‌برداری از این آسیب‌پذیری‌ها تا کنون وجود ندارد. البته چند مورد از آسیب‌پذیری‌ها به صورت عمومی منتشر شده‌اند اما تا زمان انتشار این مطلب، گزارشی از بهره‌برداری از آنها منتشر نشده است. در زیر این چند آسیب‌پذیری قرار گرفته‌اند:
• CVE-۲۰۲۱-۲۷۰۹۱ – RPC Endpoint Mapper Service Elevation of Privilege Vulnerability
• CVE-۲۰۲۱-۲۸۳۱۲ – Windows NTFS Denial of Service Vulnerability
• CVE-۲۰۲۱-۲۸۴۳۷ – Windows Installer Information Disclosure Vulnerability – PolarBear
• CVE-۲۰۲۱-۲۸۴۵۸ – Azure ms-rest-nodeauth Library Elevation of Privilege Vulnerability
• CVE-۲۰۲۱-۲۸۳۱۰ – Win۳۲k Elevation of Privilege Vulnerability

آسیب‌پذیری اشاره شده با شناسه CVE-۲۰۲۱-۲۸۳۱۰ توسط کسپرسکی کشف شد و در گزارشی نیز اشاره شده که احتمالاً این آسیب‌پذیری توسط گروه BITTER APT مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.
لیست کاملی از تمامی آسیب‌پذیری‌ها را می‌توان در لینک زیر مشاهده کرد:
• https://msrc.microsoft.com/update-guide/en-us

میزان خطر در بخش‌های مختلف:
بخش دولتی:
نهادهای بزرگ و متوسط دولتی: (میزان خطر: بالا)
نهادهای کوچک دولتی: (میزان خطر: متوسط)

کسب‌وکارها:
نهادهای تجاری بزرگ و متوسط: (میزان خطر: بالا)
نهادهای تجاری کوچک: (میزان خطر: متوسط)

مایکروسافت توصیه کرده است که هرچه سریع‌تر سیستم‌های تحت تاثیر به‌روزرسانی شوند و وصله‌ها اعمال شوند.

مرجع : مرکز آپا دانشگاه کردستان
8 آوریل 2021
برای نخستین‌بار خبرهایی مبنی‌‌بر آزادسازی یک شبکه فیلترشده از سوی مقامات دولتی و قضایی تایید شده است و یک معاون وزیر ارتباطات و دادستان کل کشور تایید کرده‌اند که یوتیوب و برخی سایت‌های دیگر رفع‌فیلتر خواهند شد، اما هر دو مقام گفته‌اند که این آزادسازی برای برخی گروه‌ها مانند خبرنگاران، استادان دانشگاه و دانشجویان خواهد بود.

به گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور، در مراسم معارفه دادستان نظامی استان تهران خبر رفع فیلتر یوتیوب برای برخی افراد مانند دانشجویان و خبرنگاران را تایید کرد و گفت که بحث فیلترینگ و رفع فیلتر برای دستگاه‌ها را در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه تصویب کرده‌ایم. البته این موضوع را چند ماه است که تصویب کرده‌ایم، دستگاه‌ها حسب مورد هرکدام باید نیازهای خودشان را اعلام کنند تا بعداز اینکه نیازشان به کارگروه رسید در دبیرخانه کارهای لازم انجام شود.

دادستان کل کشور افزود: بنابراین ما این آمادگی را داشتیم، پیگیری هم کردیم، به وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های مربوطه هم نامه زدیم تا کار انجام شود، مقدماتش فراهم شده اما دستگاه‌ها مقداری در انجام کار تاخیر دارند.

پیش از وی یک مقام ارشد وزارت ارتباطات هم از رفع فیلتر محدود یوتیوب خبر داده بود. سجاد بنابی به روزنامه ایران گفت: کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه تصمیم به رفع فیلتر برخی سایت‌ها از جمله یوتیوب برای افرادی چون خبرنگاران، استادان و دانشجویان گرفته است.

فعلا مشخص نیست به جز یوتیوب کدام شبکه‌های دیگر احتمالا برای اقشار تعیین‌شده رفع‌فیلتر می‌شود اما از سال ۱۳۹۶ فیلترینگ تلگرام در ایران موج بزرگی از انتقادها را ایجاد کرد. اواخر سال گذشته مشخص شد تلگرام به‌رغم فیلتربودن پرکاربرترین پیام‌رسان برای ایرانیان است و این شبکه بیش از ۴۵ میلیون کاربر ایرانی دارد. از سوی دیگر توییتر نیز که دیگر شبکه فیلترشده است به شکل گسترده توسط مسوولان کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد و به‌رغم درخواست‌های مکرر همچنان به روی کاربران ایرانی مسدود است. به‌نظر می‌رسد ایجاد مسیری برای بازگشایی برخی شبکه‌های اجتماعی مانند یوتیوب، دو جریان حاکم بر حوزه فناوری اطلاعات در ایران را بر سر اجرای مدلی برای اتصال کاربران به اینترنت به تفاهم رسانده است. وزیر ارتباطات و جریان دولت طی ماه‌های اخیر بارها نسبت به فیلترینگ اینترنت انتقاد کرده و درعین حال خاطرنشان کرده‌اند که دولت از قدرت لازم برای بازگشایی و رفع‌فیلتر برخوردار نیستند. از سوی دیگر اما برخی گروه‌ها از جمله در شورای‌عالی فضای مجازی و مجلس عملا وضعیت موجود ارتباط کاربران ایرانی به اینترنت که باعث گسترش میلیون‌ها فیلترشکن بین مردم شده را مطلوب نمی‌دانند. تاکید بر گسترش و توسعه شبکه ملی اطلاعات و کاهش پهنای باند خارجی بخشی از سیاست‌هایی است که از سال گذشته با تدوین سندها و مقررات مختلف پیگیری شده است. با این همه به‌نظر می‌رسد در شرایط فعلی، دولت آزادسازی محدود برخی شبکه‌ها را شرایط قابل حصول‌تری نسبت به رفع فیلترینگ عمومی آنها می‌داند. اما نگرانی کارشناسان از این است که ایجاد این استثناها باعث مسدود شدن کامل مسیرهای دیگر دسترسی به فیلترشکن‌ها شود.

طی روزهای اخیر تحریم‌های جدید تکنولوژیک از سوی برخی شرکت‌ها مانند گوگل علیه کاربران ایرانی نشان داده که استفاده از فیلترشکن‌ها تا اندازه‌ای برای کسب‌وکارها ضروری است و در صورت هرگونه اختلال در فیلترشکن‌ها عملا بخش قابل‌توجهی از کسب‌وکارهای اینترنتی که اقتصاد دیجیتال ایران را راهبری می‌کنند به دردسر بزرگی خواهند افتاد.

وی‌پی‌ان قانونی
بحث وی‌پی‌ان قانونی حداقل برای یک دهه در فضای ارتباطی ایران وجود داشته و عمدتا از سوی مسئولان برای جایگزینی فیلترشکن‌ها مطرح شده است. با این حال مشکلات بسیاری عملا این طرح را تاکنون غیرقابل اجرا کرده است. حالا اما درحالی‌که بحث اینترنت ماهواری‌ای هم مطرح شده بار دیگر طبقه‌بندی کاربران قرار است به اجرا دربیاید. اما همین بحث و مشخص شدن اینکه تنها برخی اقشار از یوتیوب آزاد استفاده خواهند کرد باعث انتقادات بسیاری در شبکه‌های اجتماعی شده است. کاربران معتقدند که بازگشایی محدود یک یا دو شبکه برای برخی از اقشار و ایجاد تبعیض عملا مسیر مناسبی برای استفاده از اینترنت نیست.

در مقابل برخی طرفداران وی‌پی‌ان قانونی معتقدند که از این مسیر و آزادسازی‌های پلکانی می‌توان بحث فیلترینگ شبکه‌های مفید را آرام‌آرام حل‌وفصل کرد. آنها در این مسیر به‌خصوص به تجربه اینترنت ۱۲۸ کیلوبیت اشاره می‌کنند که تا سال‌ها برای کاربران عادی ممنوع بود اما بعد از آنکه اقشار مختلف برای استفاده از آن استثنا شدند عملا محدودیت به‌طور کل کنار گذاشته شد.

تداخل وی‌پی‌ان‌ها و تحریم‌ها
اما به‌نظر نمی‌رسد در شرایط فعلی کسی مجاب به استفاده از وی‌پی‌ان‌های قانونی شود؛ یک دلیل مهم آن هم این است که درحال‌حاضر تحریم‌ها دلیل مهم‌تری برای استفاده از فیلترشکن‌هاست. تقریبا تمام سرویس‌های پولی و بسیاری از سرویس‌های خدماتی به روی کاربران ایرانی مسدود است و در چنین شرایطی استفاده از وی‌پی‌ان و فیلترشکن یک الزام برای زنده ماندن کسب‌وکارهای اینترنتی ایرانی است که هرکدام به نوعی به این خدمات وابسته‌اند.

با چنین شرایطی اضافه شدن یک وی‌پی‌ان (قانونی) جدید که قرار است تنها چند سایت محدود را رفع فیلتر کند مزیتی برای کاربران محسوب نمی‌شود چه بسا که هم‌اکنون نیز با فیلترشکن به راحتی همان شبکه‌ها در دسترس است. درحال‌حاضر بسیاری از برنامه‌نویسان و متخصصان فنی ترجیح می‌دهند اساسا تمام‌مدت به فیلترشکن متصل باشند تا احیانا توسط سایت‌های خارجی شناسایی نشوند. اتفاقات اخیر گوگل در شناسایی کاربران ایرانی حتی به‌رغم استفاده از فیلترشکن نشان می‌دهد حتی همین مسیر هم تا چه اندازه برای کاربران و فعالان اینترنتی ایرانی مخاطره‌آمیز شده است.

مرجع : روزنامه دنیای اقتصاد
7 آوریل 2021

با تغییرات اخیر در برخی سرویس‌های گوگل که باعث قطع دسترسی کاربران ایرانی شده است، گروهی از کاربران با امضای بیانیه‌های آنلاین از شرکت‌های تکنولوژی مانند اپل و گوگل خواسته‌اند به محدودیت‌ها علیه کاربران ایرانی پایان دهند.

به گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، به گفته کاربران دسترسی به سرویس‌های تخصصی گوگل محدود شده و این نگرانی را ایجاد کرده که ممکن است دامنه تحریم‌های تکنولوژی به سرویس‌های رایگان و فراگیرتر هم امتداد پیدا کند. در همین حال گروهی از کاربران با امضای بیانیه‌های آنلاین از شرکت‌های تکنولوژی مانند اپل و گوگل خواسته‌اند به محدودیت‌ها علیه کاربران ایرانی پایان دهند.

برخی تغییرات و مسدودسازی‌های تازه، کاربران ایرانی گوگل را نگران کرده است. کاربران ایرانی گزارش داده‌اند طی روزهای اخیرا حتی به‌رغم استفاده از فیلترشکن برخی سرویس‌های پولی اپل از دسترس‌شان خارج شده است. همچنین برخی گزارش‌‌ها حاکی از مسدود شدن برخی سرویس‌های رایگان مثل گوگل آنالیتیکس و حتی در مواردی اکانت جی‌میل است.

آیا این غول تکنولوژی قصد دارد اکانت‌های ایرانیان را مسدود کند؟ آیا دامنه تحریم‌های تکنولوژی حتی به‌رغم تغییر دولت آمریکا گسترش می‌یابد؟ هرچند گوگل در جهان شبکه‌های اجتماعی چندان موفق نبود اما این شرکت سرویس‌هایی را عرضه کرده که تقریبا همه کاربران جهان از آنها استفاده می‌کنند. سرویس ایمیل گوگل (جی‌میل) یکی از مشهورترین سرویس‌های رایگان ایمیل است که تقریبا نقطه محوری بسیاری از اکانت‌های دیگر است و می‌توان تصور کرد در صورت مسدود شدن این سرویس چه فاجعه‌ای در انتظار کاربرانش خواهد بود.

از طرف دیگر سرویس‌های گوگل به‌طور گسترده توسط برنامه‌نویسان نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. با توجه به نقش گوگل در رتبه‌بندی یک سایت در جست‌وجو و میزان ترافیک یک سایت عملا گوگل نقطه طلایی ارتباط مشتریان و مخاطبان یک سایت یا سرویس با آن محسوب می‌شود. کاربران و برنامه‌نویسان ایرانی سال‌هاست برای دور زدن تحریم‌های تکنولوژی که بخش قابل‌توجه آنها کسب‌وکارهای خصوصی و افراد عادی جامعه را هدف قرار داده از فیلترشکن استفاده می‌کنند. با این حال تجربه کاربرانی که اکانت‌های آنان مسدود شده نشان می‌دهد گوگل اخیرا متوجه‌ آی‌پی‌های واقعی کاربران حتی به‌رغم استفاده از فیلترشکن می‌شود.

به گفته حامد سعیدی، برنامه‌نویس، این اختلال موقتی بوده و ارتباطی به دسترسی کاربران عادی ندارد؛ اما نکته حائز اهمیت این است که برخلاف گذشته که اکانت‌های مسدود شده می‌توانستند از سرویس‌های تحریم‌شده با تغییر ‌آی‌پی استفاده کنند؛ درحال‌حاضر این دسترسی به دلایل نامعلوم مسدود شده است. پیش از این گوگل سخت‌گیری روی کاربران کشورهای تحریم شده که با تغییر آی‌پی از سرویس‌هایش استفاده می‌کردند؛ نداشت.

حامد سعیدی توضیح داد که به احتمال زیاد تغییر مکانیزم «شناسایی محل کاربران» گوگل باعث این اختلال شده است. او با اشاره به تغییراتی که به تازگی یوتیوب برای کاربران ایرانی اعمال کرده است، گفت: «چندی پیش به درخواست بسیاری از تبلیغ‌دهنده‌ها، یوتیوب تصمیم گرفت دیگر تبلیغات را برای افرادی که امکان استفاده از آن را ندارند، نشان ندهد. همچنین کاربران ایرانی که از یوتیوب درآمد داشته‌اند در حال حاضر با توجه به اینکه بازدیدکننده‌ها ایرانی باشند، دیگر این درآمد را نخواهند داشت. به نظر می‌رسد به‌دنبال همین ماجرا گوگل مکانیزم «شناسایی محل کاربران» را بهبود داده و تغییراتی در آن اعمال کرده است. با توجه به اینکه گوگل برای هر سرویس خود یک مکانیزم جداگانه «شناسایی محل کاربر» تعریف نکرده و همه از یک مکانیزم استفاده می‌کنند، احتمال می‌رود که این اختلال در سرویس‌های دیگر هم به‌صورت ناخواسته اتفاق افتاده باشد.» او در ادامه توضیح داد: «این منطقی است که برای هر سرویسی یک تشخیص محل کاربر نوشته نشود. بنابراین ممکن است سرویس‌هایی چون ‌جی‌میل و درایو و… دچار اختلال شوند و دسترسی به آنها قطع شود.»

کاربران، تحریم‌های تکنولوژی و قوانین اوفک
کاربران ایرانی در سال‌های اخیر کمپین‌های متعددی در اعتراض به تحریم‌های تکنولوژی علیه کاربران برگزار کرده‌اند. در مواردی این اعتراضات به نتیجه رسیده ازجمله اخیرا و پس از آنکه گیت‌هاب اعلام کرد ممنوعیت دسترسی کاربران ایرانی را پس از گرفتن مجوزهای لازم برمی‌دارد و مشخص شد اعتراض‌های ماه‌های قبل کاربران و برنامه‌نویسان ایرانی بی‌فایده نبوده است. طی روزهای اخیر نیز یک پتیشن (بیانیه) آنلاین در اعتراض به دو شرکت گوگل و اپل توسط کاربران منتشر شده که از این دو شرکت می‌خواهد به محدودیت علیه کاربران عادی در سرویس‌های خود پایان دهند. حتی اخیرا در سرویس کلاب‌هاوس بحث و گفت‌وگو به برخی کارکنان ایرانی شرکت گوگل هم کشیده شد و تعدادی از آنها قول داده‌اند بحث تحریم‌های کاربران ایرانی را از داخل گوگل هم پیگیری می‌کنند.

با این حال کارشناسان اعتقاد دارند که بحث اصلی باید از سرچشمه این موضوعات حل‌وفصل شود. با وجود اینکه بحث اصلی تحریم‌ها به موضوعات سیاسی گره خورده اما برخی نهادهای موثر در مسیر تحریم‌های تکنولوژی وجود دارد. یکی از مهم‌ترین نهادهایی که نقش مهمی در تحریم‌های ایرانیان دارد دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی از زیرمجموعه‌های وزارت خزانه‌داری آمریکاست که مجوزهای شرکت‌ها برای استثنا شدن از تحریم‌ها را صادر می‌کند. معدود مسیرهای ارتباطی شرکت‌های خارجی با کاربران ایرانی با مجوز این نهاد میسر شده است. برخی از کارشناسان معتقدند اعتراض به شرکت‌های فناوری به تنهایی کافی نیست، چراکه این شرکت‌ها بر اساس قوانین داخلی و مقررات اوفک تحریم‌های خود را اعمال می‌کنند و به همین دلیل باید خود این نهاد مورد خطاب قرار گیرد. سعیدی با اشاره به قوانین جنرال لایسنس که به خزانه‌داری آمریکا اجازه می‌دهد تا شرکت‌های نرم‌افزاری مانند مایکروسافت به ایران سرویس‌های ارتباطات فردی را به‌صورت آزادانه ارائه دهند، توضیح داد: «با توجه به این قوانین بعید به نظر می‌رسد که گوگل یک‌باره دسترسی سرویس‌های خود را مسدود کند. اما با توجه به اتفاقی که برای گیت‌هاب افتاد و یک‌شبه دسترسی کاربران ایرانی را بست، بهتر است کاربران برای اطمینان بیشتر بک‌آپ داشته باشند.»

تاکید بر گرفتن پشتیبان
برخی متخصصان پیشنهاد می‌کنند شرط احتیاط این است که اطلاعات خود را از روی گوگل پشتیبان بگیرید. گوگل درحال‌حاضر آدرس www.takeout.google.com را برای پشتیبانی از اطلاعات کاربران معرفی کرده است و کاربران قادرند تمام اطلاعات خود را که روی گوگل قرار دارد از این صفحه دانلود کنند. نکته اما آنجاست که گوگل حتی برای برخی کاربران ایرانی به‌رغم تغییر دادن آی‌پی اجازه دانلود پشتیبان از اطلاعات‌شان نمی‌دهد و کاربران مجبور به تغییر چندباره آی‌پی هستند.

سعیدی با اشاره به سرویس‌های متنوع گوگل گفت که برای برخی از آنها مانند ایمیل و موتور جست‌وجو هیچ جایگزین بومی وجود ندارد اما می‌توان از جایگزین‌های خارجی مانند محصولات مایکروسافت استفاده کرد. برای مثال می‌توان به جای گوگل‌کروم از نسخه مایکروسافتی Microsoft edge با امکانات مشابه استفاده کرد. در واقع Microsoft edge براساس پروژه اپ‌سورس کرومیوم ساخته شده است. گوگل‌کروم هم بر این اساس شکل‌ گرفته و هیچ تفاوتی با هم در امکانات ارائه شده ندارند و قابلیت انتقال و مانندسازی هم دارند. او پیشنهاد داد که کاربران می‌توانند برای احتیاط یک ایمیل روی سرویس outlook که متعلق به مایکروسافت است، بسازند و اطلاعات جی‌میل خود را به آن انتقال دهند. به گفته او برای گوگل‌ فوتوز با توجه به نامحدود بودن حجم سیو عکس و فیلم، درحال‌حاضر جایگزین مشابه رایگان وجود ندارد.

او با اشاره به کشورهای روسیه و چین که سرویس‌های بومی به شهروندان خود ارائه می‌دهند گفت در این کشورها سرمایه‌گذاری زیادی برای زیرساخت و ارائه این سرویس‌ها شده اما در ایران اگر دسترسی‌ها به سرویس‌های گوگل به‌صورت کامل قطع شود، در کوتاه‌مدت امکان ارائه سرویس‌های مشابه وجود ندارد.

سعیدی تاکید کرد که اعتراض کاربران ایرانی در صورتی که گوگل به عمد دسترسی‌ها را قطع کند، موثر است و پیش‌تر هم در ماجرای گیت‌هاب دیده شد. اما با توجه به شواهد تغییر سیاست عمده‌ای در گوگل اتفاق نیفتاده است و به نظر می‌رسد که اختلال موقتی باشد.

او در رابطه با همزمان شدن دسترسی‌های کاربران به اسپاتیفای و بایننس گفت که برخی از سرویس‌‌دهنده‌ها مانند اسپاتیفای از سرویس ابری گوگل استفاده می‌کنند و در گوگل و آمازون به‌صورت پیش‌فرض آی‌پی‌های ایرانی با مشکل روبه‌رو هستند. درنتیجه اختلالاتی که در گوگل باشد متوجه سرویس‌های زیرمجموعه هم خواهد شد.

مرجع : روزنامه دنیای اقتصاد