

XDR مجموعهای از فناوریهاست که به تیمهای امنیتی کمک میکند تا شناسایی تهدیدات را مؤثرتر انجام داده، و همچنین تحقیقات و پاسخدهی سریعتری داشته باشند.
برخلاف راهکارهای امنیتی نسل قبل، XDR به یک بخش خاص از امنیت محدود نیست — بلکه دادهها را از شبکهها، نقاط پایانی، ایمیل، دستگاههای IoT، سرورها، بارهای کاری ابری و سیستمهای هویتی ترکیب میکند. این فناوری، دادهها را از تمام لایههای محیط فناوری اطلاعات جمعآوری کرده و با اطلاعات تهدید (threat intelligence) غنی میسازد تا تهدیدات پیچیده و پنهان را شناسایی کند.
یکی از ارزشهای اصلی XDR این است که شناسایی، تحقیق و پاسخدهی به تهدیدات (TDIR) را به صورت خودکار و از پیشپیکربندی شده برای انواع مختلف تهدیدات ارائه میدهد. راهکارهای XDR مبتنی بر ابر هستند و برای محیطهای IT پراکنده و ناهمگون مناسباند. این راهکارها بهصورت آماده ارائه میشوند و بلافاصله برای تیمهای امنیتی ارزشآفرین بوده و بهرهوری آنها را افزایش میدهند.
مراکز عملیات امنیتی (SOC) به پلتفرمی نیاز دارند که بتواند تمام دادههای امنیتی مرتبط را بهصورت هوشمندانه یکپارچه کرده و مهاجمان پیشرفته را شناسایی کند. از آنجایی که مهاجمان از تاکتیکها، تکنیکها و روشهای پیچیدهتری برای سوءاستفاده از آسیبپذیریها و عبور از کنترلهای امنیتی سنتی استفاده میکنند، سازمانها باید داراییهای خود را هم درون و هم بیرون از محیط شبکه محافظت کنند.
به دلیل کمبود جهانی نیروی انسانی در حوزه امنیت سایبری، تیمهای امنیتی با کمبود نیرو و فشار کاری بالا روبهرو هستند. در همین حال، محیط امنیتی پیچیدهتر شده، فضای ابری مسائل امنیتی جدیدی به وجود آورده و مهاجرت به کار از راه دور چالشهای تازهای ایجاد کرده است.
سازمانهای امنیتی به راهکارهای یکپارچه و پیشگیرانه برای محافظت از داراییهای فناوری در نقاط پایانی سنتی، دستگاههای همراه و بارهای کاری ابری نیاز دارند. افزودن ابزارهای مجزا راهکار مناسبی نیست، چرا که تیمها باید برای هر ابزار آموزش ببینند و گواهینامه دریافت کنند، ضمن اینکه هشدارهای بیشتری برای بررسی و تحقیق ایجاد میشود.
یکی دیگر از چالشها، پیچیدگی روزافزون تحقیقات امنیتی است. بسیاری از مدیران امنیت و ریسک در حال پیادهسازی روشهای شکار تهدید (Threat Hunting) هستند، یعنی جستجوی فعالانه برای افراد مخرب از جمله نفوذگران داخلی، مهاجمان انفرادی، گروههای هکری و مهاجمان وابسته به دولتها.
کار کردن با ابزارهای امنیتی جداگانه که توسط فروشندگان مختلف ارائه شدهاند، کشف دادهها و شناسایی تهدیدات را دشوار میسازد. این ابزارها همچنین هشدارهای کاذب زیادی تولید کرده و با ابزارهای تحلیل و پاسخدهی به رخدادها نیز هماهنگی ندارند.
این چالشها باعث شکلگیری XDR شدند. XDR راهحلی برای تمام این نگرانیهاست و یک راهکار یکپارچه ارائه میدهد که دادهها را از سراسر محیط جمعآوری کرده و آنها را از طریق یک رابط مرکزی در اختیار تحلیلگران امنیت قرار میدهد.
XDR با هدف سادهسازی دید امنیتی در سراسر اکوسیستم فناوری اطلاعات ارائه میشود. این کار را از طریق موارد زیر انجام میدهد:
دید یکپارچه – XDR دیدی در سراسر نقاط پایانی، شبکهها، زیرساختهای ابری، دستگاههای همراه و سایر منابع فراهم میکند، و به تحلیلگران امنیتی دادههایی درباره رویدادهای احتمالی امنیتی میدهد بدون آنکه نیاز به یادگیری و استفاده از ابزارهای امنیتی متعدد باشد.
پیکربندی متمرکز – تنظیمات امنیتی میتوانند از طریق یک پلتفرم مدیریتی واحد برای کل محیط فناوری اطلاعات پیکربندی شوند، و این امکان را به تیمهای امنیتی میدهد تا سیاستهای امنیتی یکپارچهای را در زیرساختهای مختلف اعمال کنند.
تحلیلهای پیشرفته درونساخته – تحلیل رفتاری یک قابلیت ضروری برای هر راهکار XDR است. توانایی تعیین خط مبنا برای فعالیتهای معمول کاربران، گروهها و نهادها و پرچمگذاری هرگونه انحراف، برای استفاده آسان از XDR بسیار حیاتی است.
زمان تا دستیابی به ارزش – یکی از تمرکزهای اصلی راهکارهای XDR، ارائه ارزش فوری و کاهش فشار بر تیمهای SOC است. XDR مکانیسمهای شناسایی آماده، یکپارچه و از پیش تنظیمشدهای را برای طیفی از تهدیدات فراهم میکند. این امکان را برای سازمانها فراهم میسازد تا بهسرعت از سرمایهگذاریهای خود در امنیت سایبری بهرهمند شوند.
افزایش بهرهوری تحلیلگران – XDR نیاز به جابجایی بین داشبوردهای مختلف برای جمعآوری دستی دادههای امنیتی را از بین میبرد. این امکان را به آنها میدهد تا تهدیدات امنیتی را مؤثرتر شناسایی و پاسخدهی کنند. تحلیل رفتاری، در مقایسه با اتکای صرف به قواعد و امضاها، برای دقت در پاسخدهی و کاهش خستگی ناشی از هشدارها ضروری است.
کاهش هزینه کلی مالکیت (TCO) – XDR یک پلتفرم امنیت شبکه یکپارچه ارائه میدهد که میتواند هزینههای مرتبط با پیکربندی داخلی، مدیریت و یکپارچهسازی راهکارهای نقطهای را کاهش دهد.
توانمندسازی تحلیلگران – XDR تجربه مدیریتی و جریان کاری مشترکی را در سراسر زیرساخت امنیتی سازمان فراهم میکند. این امر نیاز به آموزش را کاهش داده و به تحلیلگران سطح 1 این امکان را میدهد تا بدون ارجاع به تحلیلگران سطح بالاتر، حوادث پیچیده را بررسی کنند.
بیایید ببینیم XDR چگونه از لایههای مختلف اکوسیستم فناوری اطلاعات محافظت میکند:
محافظت از شبکهها
XDR میتواند رفتار غیرعادی را در هر نقطه از شبکه شناسایی کند و اطلاعات دقیقی درباره نحوه ارتباط تهدیدات ارائه دهد. این فناوری بهطور خودکار رویدادها را فیلتر میکند تا حملات واقعی را شناسایی نماید. تیمهای امنیتی اطلاعاتی درباره منبع و دامنه حملات دریافت میکنند تا بتوانند سریعتر پاسخ دهند.
محافظت از زیرساخت ایمیل
XDR تهدیدات ایمیلی را شناسایی کرده و حسابهای آلوده را تشخیص میدهد. همچنین الگوهای حمله مانند کاربرانی که مکرراً مورد حمله قرار میگیرند، کاربرانی که بهاشتباه دسترسی به مهاجمان میدهند، و کاربرانی که ایمیلهای فیشینگ دریافت میکنند را شناسایی میکند. XDR میتواند بهصورت خودکار ایمیلها را قرنطینه کرده، حسابها را ریست کرده و فرستندهها را مسدود کند. نکته مهم این است که فعالیتهای مخرب ایمیل را با رویدادهای امنیتی شناساییشده در دیگر سیستمها مرتبط میسازد.
محافظت از بارهای کاری ابری
XDR تهدیدات هدفگرفتهشده علیه سرورهای ابری، کانتینرها یا سایر بارهای کاری را شناسایی کرده، نقاط دسترسی تهدید را مشخص میکند، تأثیر تهدید بر بارهای کاری را بررسی کرده و نحوه انتشار آن در شبکه را درک میکند.
XDR میتواند اقدام خودکار برای توقف تهدید انجام دهد، مثلاً با پیادهسازی میکروسگمنتیشن برای جداسازی داراییهای آلوده. در محیطهای پیچیده ابری عمومی یا ترکیبی، که نقاط اتصال زیادی بین منابع وجود دارد، این قابلیت میتواند تهدیدات را زود تشخیص داده و از رخنههای فاجعهبار اطلاعات جلوگیری کند.
XDR یک دستهبندی جدید از راهکارها است و دو معماری اصلی در حال ظهور هستند: XDR بومی و XDR باز.
XDR بومی چیست؟
XDR بومی راهکاری است که یک اکوسیستم امنیتی بسته فراهم میکند؛ شامل راهکارهای سمت کاربر برای تولید داده و قابلیتهای سمت سرور برای تحلیل داده و گردش کار. برای ارائه یک راهکار XDR بومی، فروشنده باید تمام سنسورهای لازم برای استفادههای رایج شناسایی تهدید را داشته باشد — از جمله نقطه پایانی، شبکه، ابر، هویت و ایمیل. همچنین فروشنده باید پشتیبانهایی فراهم کند که بتوانند دادهها را بهطور خودکار ترکیب کرده و تحقیق سریع را ممکن سازند.
فروشندگان XDR بومی معمولاً ارائهدهندگان پلتفرمهایی با مجموعه وسیعی از ابزارهای امنیتی هستند که دامنه راهکارهای خود را برای ارائه XDR گسترش دادهاند. آنها همچنین ممکن است فروشندگان EDR باشند که راهکارهای خود را به سایر بخشهای محیط IT گسترش داده و ویژگیهای پشتصحنهای مانند تحلیل و یکپارچهسازی داده افزودهاند.
XDR باز چیست؟
راهکارهای XDR باز عمدتاً بر تحلیلهای سمت سرور و موتورهای گردش کار تمرکز دارند. بهجای ارائه ابزارهای سمت کاربر، با زیرساخت امنیتی و IT موجود سازمان یکپارچه شده، تمام دادههای مرتبط را همبستهسازی و تحلیل میکنند. قابلیتهای سمت سرور آنها بر شناسایی تهدید، تحقیق و پاسخ (TDIR) تمرکز دارد و این فرآیندها را خودکار و بهینهسازی میکند تا واکنش سریع به رخدادها ممکن شود.
فروشندگان XDR باز به موارد استفاده رایج تهدید میپردازند و محتوای امنیتی از پیش آمادهشدهای ارائه میدهند که تمام مراحل چرخه عمر TDIR را پوشش میدهد — از شناسایی شاخصهای نفوذ (IoC)، اولویتبندی هشدارها، تحلیل اولیه و تحقیقات عمیق، تا پاسخ هدفمند.
با پیچیدهتر شدن ساختار امنیتی در سازمانها، XDR باز بهعنوان یک سطح کنترل واحد برای چندین محصول و فروشنده عمل میکند. این راهکار دید مناسب ایجاد کرده و امکان هماهنگسازی و خودکارسازی عملیات را فراهم میسازد، مشابه فناوری نسل قبلی SOAR. این راهکار سرمایهگذاریهای امنیتی موجود را تقویت کرده، بهرهوری تیمهای SOC را افزایش میدهد و گردشهای کاری دستی و خستهکننده را از بین میبرد.
سازمانها در حال سرمایهگذاریهای کلان در ابزارهای امنیتی خود هستند تا از مهاجمان پیچیده یک قدم جلوتر بمانند. ابزارهای امنیتی قابلیتهای پیشرفتهای ارائه میدهند، اما این قابلیتها معمولاً با فرآیندهای مورد استفاده در مراکز عملیات امنیتی (SOC) برای شناسایی و پاسخ به تهدید هماهنگ نیستند.
این فرآیند که آن را فرآیند TDIR مینامیم، معمولاً شامل مراحل زیر است:
آمادگی و جمعآوری داده
شناسایی در هنگام وقوع رویداد
ارزیابی و تخصیص در زمان ارتقاء هشدار
پاسخ اولیه
تشخیص عمیق و تحقیق
پاسخ نهایی و بستن رخداد
بررسی پس از رخداد و تحلیل ریشهای مشکل (با استفاده از درسآموختههای حوادث قبلی)
در بسیاری از SOCها، این فرآیند بهدرستی تعریف نشده یا بهصورت ناسازگار اجرا میشود. همچنین باید توجه داشت که این مراحل ممکن است برای دستهبندیهای مختلف تهدید بهطور چشمگیری متفاوت باشد. در نتیجه، تحلیلگران مختلف رویکردهای متفاوتی برای بررسی و پاسخ به یک تهدید مشابه توسعه میدهند، که باعث ایجاد شکاف، اتلاف تلاش و در نهایت ضعف در وضعیت امنیتی میشود.
جایگاه ابزارهای امنیتی مانند SIEM در این میان چیست؟
ابزارهای امنیتی مورد استفاده در SOCها، مانند سیستمهای مدیریت اطلاعات و رویدادهای امنیتی (SIEM)، با هدف پشتیبانی و بهینهسازی فرآیند TDIR طراحی شدهاند. با این حال، این ابزارها بیشتر برای کارکردهای پیچیده و سفارشیسازی طراحی شدهاند تا نتایج مشخص برای دستههای خاص تهدید.
این به این معناست که تیمهای امنیتی باید تلاش زیادی برای پیادهسازی و سفارشیسازی این ابزارها برای تهدیدات خاص سازمان صرف کنند. بسیار اوقات، پروژههای امنیتی با تأخیرهای زیاد در زمان رسیدن به ارزش مواجه میشوند، بدون اینکه پوشش قابلسنجشی در برابر تهدیدات حیاتی حاصل شود.
با توجه به بلوغ این دستهبندی، SIEM نیز بهطور طبیعی تحت تأثیر «گسترش دامنه» قرار گرفته است. راهکارهای فعلی SIEM با قابلیتهای اولیه آن تفاوت زیادی دارند. حوزههایی مانند گزارشگیری تطابق و SOAR (هماهنگسازی و خودکارسازی عملیات امنیتی) کاربرد SIEM را افزایش دادهاند، اما در عین حال پیچیدگی پیادهسازی و مدیریت آن را نیز بالا بردهاند.
هماهنگسازی ابزارهای امنیتی با فرآیند TDIR
ابزارهای امنیتی مدرن، بهویژه راهکارهای XDR، باید خود را با فرآیند TDIR هماهنگ کنند تا مؤثر واقع شوند. پلتفرمهای پیشرفته، گردشکارهای تجویزی و کامل (end-to-end) را ارائه میدهند که به سازمانها اجازه میدهد کل فرآیند TDIR را برای یک دسته خاص از تهدیدات خودکارسازی کنند. این امر به سازمانها کمک میکند تا بهرهوری عملیاتی را افزایش دهند، زمان دستیابی به ارزش را تسریع بخشند و در طول زمان وضعیت امنیتی خود را بهبود دهند.
سازمانها بهطور سنتی ابزارهای امنیتیای معرفی کردهاند که میتوانند مراحل مختلفی از فرآیند TDIR را خودکارسازی کنند. برای مثال، برخی ابزارها در آمادهسازی داده، بهبود شناسایی تهدید یا خودکارسازی پاسخدهی کمک میکردند.
اما این ابزارها تلاش داشتند بهطور همزمان تمام انواع تهدیدات را پوشش دهند. در حالیکه همه تهدیدات یکسان نیستند — هر تهدید ممکن است شامل نهادها، اولویتها، نوع دادهها، روشهای شناسایی، و همچنین افراد، فرآیندها و ابزارهای متفاوتی برای پاسخدهی مؤثر باشد.
به همین دلیل، مراکز عملیات امنیتی (SOC) که سعی کردند فرآیند را بهصورت افقی و کلی بهینهسازی کنند، دریافتند این کار بسیار زمانبر، نیازمند ابزارهای تخصصی و سفارشیسازی گسترده بوده و اغلب هم بیاثر است. حتی با صرف این تلاشها، ابزارهای خودکار نمیتوانند با تمام انواع تهدیدات بهخوبی مقابله کنند.
رویکردی جدید: تمرکز بر موارد استفاده از تهدیدات
رویکردی مؤثرتر این است که نوع تهدید شناسایی شده و بهینهسازی و خودکارسازی برای هر دسته تهدید، در طول چرخه پاسخ به حادثه اعمال شود. SOCها میتوانند با موارد استفاده ساده اما رایج شروع کرده و سپس به تهدیدات پیچیدهتر بپردازند. این فرآیند بهینهسازی میتواند بهصورت زیر باشد:
بهینهسازی برای حملات فیشینگ → اجرای مراحل 1 تا 7
بهینهسازی برای حملات بدافزار → اجرای مراحل 1 تا 7
بهینهسازی برای حملات تزریقی → اجرای مراحل 1 تا 7
بهینهسازی برای ارتقاء سطح دسترسی → اجرای مراحل 1 تا 7
(و به همین ترتیب…)
پشتیبانی فروشندگان از بهینهسازی مبتنی بر موارد استفاده
برای تسهیل خودکارسازی فرآیندهای TDIR، برخی فروشندگان راهکارهای امنیتی، دستورالعملها و گردشکارهایی تجویزی برای شناسایی و پاسخ به تهدیدات خاص ارائه میدهند. این کار مستلزم آن است که فروشنده محصول خود را طوری تنظیم کند که برای هر دسته تهدیدی نتیجهمحور عمل کند.
کاربران یک ابزار امنیتی نباید مجبور باشند فرآیندهای شناسایی، طبقهبندی، تحقیق و پاسخ را با استفاده از «قطعات لگو» ارائهشده توسط فروشنده بسازند. بلکه، فروشندگان باید محتوای از پیشآماده برای هر مورد استفاده فراهم کنند که کل فرآیند TDIR را برای آن دسته تهدید خاص پوشش دهد. این محتوای آماده باید شامل تمام آن چیزی باشد که تیم امنیتی برای مقابله با آن نوع خاص از تهدید نیاز دارد، به شکلی تکرارپذیر و موفق.
موارد استفاده در راهکارهای XDR
XDR باید از این نوع بهینهسازی مبتنی بر موارد استفاده پشتیبانی کند و یک راهکار چرخهبسته ارائه دهد که کل گردشکار عملیات امنیتی تهدید را در بر گیرد. صرفنظر از سطح تخصص تحلیلگران SOC، XDR باید یک راهکار آماده بهکار (turnkey) باشد که نیاز به پیکربندی کم یا هیچگونه پیکربندی نداشته باشد و ارزشآفرینی سریعی داشته باشد.
تحلیلگران SOC باید بتوانند از ابتدا تا انتها از XDR استفاده کنند، بدون نیاز به تنظیمات ریز برای سناریوهای خاص. XDR باید هر مورد استفاده مرتبط با تهدید را بهطور کامل، با محتوای آمادهای که کل فرآیند TDIR را پوشش میدهد، پشتیبانی کند. بدون این قابلیت، XDR نمیتواند وعده اصلی خود را بهطور کامل محقق سازد.
پلتفرمهای تجاری XDR معمولاً معماریهای مشابهی دارند و از فرآیندهای مشابهی استفاده میکنند، اما ممکن است تفاوتهای مهمی نیز داشته باشند که هنگام انتخاب راهکار باید به آنها توجه کنید. محصولات مختلف XDR سطوح متفاوتی از جمعآوری داده را ارائه میدهند — برای مثال، برخی پلتفرمها بر دادههای نقاط پایانی تمرکز دارند، در حالیکه برخی دیگر دادههای شبکه را در اولویت قرار میدهند.
برای انتخاب پلتفرم XDR مناسب برای سازمان خود، باید به سؤالات زیر توجه کنید:
توزیع جغرافیایی کاربران شما چگونه است؟
سرورها، دادهها و برنامههای شما کجا قرار دارند؟ آیا بیشتر به فضای ابری تکیه دارید یا مرکز داده داخلی (on-premises)؟
آیا دادههای حساس شما باید از طریق شبکههای غیرقابل اعتماد مانند اینترنت عمومی عبور کنند؟
چه کسی مسئول انجام شکار تهدید و تحلیل تهدید است؟ آیا ارائهدهنده XDR رویکردی فعال دارد؟
پلتفرم چه قابلیتهایی در زمینه هوش مصنوعی (AI) ارائه میدهد؟
سطح تجربه فروشنده در زمینه جمعآوری داده در مقیاس بالا، تحلیل رفتاری، خودکارسازی و واکنش به تهدید چگونه است؟
آیا رویکرد XDR بسته (Closed XDR) یا باز (Open XDR) با محیط موجود یا استراتژی خرید شما هماهنگ است؟
پلتفرمهای XDR در سطح سازمانی معمولاً تیمهای اختصاصی شناسایی تهدید دارند که قادر به شناسایی تهدیدات نوظهور هستند. این تیمها اطلاعات تهدید (threat intelligence) را جمعآوری میکنند که میتواند به سیاستهای امنیتی خودکار تبدیل شده و در ابزارهای امنیتی گنجانده شود. این تیمها باید بتوانند بهسرعت تهدیدات را شناسایی کرده و سیاستهایی مناسب برای مقابله با آنها، مانند شناسایی و پاسخ به آسیبپذیریهای روز صفر (zero-day)، ایجاد کنند.
قابلیتهای مختلف هوش مصنوعی یکپارچه ممکن است بر شناسایی تهدیدات، کاهش هشدارهای اشتباه (false positives)، تحلیل ریشهای تهدیدات و ارائه بینشهایی برای رفع آنها تمرکز داشته باشند. بسته به اولویتهای شما، این قابلیتها میتوانند در زمان تحقیق و پاسخدهی به تهدیدات صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کنند.